Newsletter

Jeśli chcesz być na bieżąco z nowościami na stronie dodaj swój e-mail:

Poradnik - Uczeń - Zdrowie i odżywianie

Problemy z koncentracją a odżywianie dziecka

Zdrowie i odżywianie

Koncentracja - to właśnie dzięki niej nasze myśli stają się bardziej klarowne, a słowa bardziej wyważone. Jest niezbędna do uzyskiwania dobrych wyników w szkole. Ponadto stanowi podstawę sukcesów w życiowych celach. Jak zatem zapewnić naszym pociechom łatwiejszy start i od najmłodszych lat zadbać o właściwą pracę ich mózgu? Skomponować odpowiedni jadłospis!

Zdolność koncentracji, czyli świadome kierowanie własnym umysłem na określoną czynność, jest podstawowym czynnikiem stanowiącym o wynikach w nauce dziecka. Przed okresem szkolnym, do 5. roku życia, koncentracja ma charakter mimowolny.

Dziecko łatwo się rozprasza, a uwagę skupia jedynie na przedmiotach lub czynnościach dla niego atrakcyjnych. Największą zmianę w funkcjonowaniu mózgu dziecka najlepiej widać pomiędzy 5. a 7. rokiem życia. W tym okresie dzieci zaczynają stopniowo kontrolować swoją koncentrację pomimo rozpraszających je bodźców.

Jednak najważniejszy jej rozwój przypada bezpośrednio na okres szkolny. To właśnie w tym czasie nasze pociechy muszą skupiać uwagę przez dłuższy czas - podczas trwania lekcji. Dzieci różnią się od siebie stopniem efektywności uwagi, co ma bezpośrednie przełożenia na wyniki w nauce. Aby łatwiej i szybciej przyswajały one wiedzę, warto zadbać o ich odpowiednią dietę, która właściwie wspomoże pracę ich mózgu.

Najważniejsze jest śniadanie

Podstawę odpowiedniej diety powinien stanowić najważniejszy posiłek dnia, czyli śniadanie. Wykazano, że dzieci, które nie spożywają pierwszego śniadania w domu, uzyskują gorsze wyniki w szkole. Jest to przestroga dla wszystkich rodziców, ponieważ jak wynika z informacji Instytutu Żywności i Żywienia, pierwszego śniadania nie je codziennie 27 proc. uczniów szkół podstawowych i 41 proc. uczniów gimnazjów.

Jeszcze gorzej przedstawia się kwestia drugiego śniadania, które dzieci powinny spożywać w szkole. Posiłku tego nie je od 24 proc. do 50 proc. polskich uczniów podstawówek i gimnazjów (Instytut Żywności i Żywienia, Śniadanie podstawą edukacji i zdrowia, Warszawa 2015 r.).

Ośrodkowy układ nerwowy, w skład którego wchodzi mózg, odżywia się glukozą, czyli cukrem prostym, oraz tle- nem. Mózg wykorzystuje blisko połowę krążącej we krwi glukozy, dlatego po nocy należy dostarczyć mu odpowiednią ilość tego składnika odżywczego. Wydawać by się mogło, że najlepszym źródłem glukozy może być słodka przekąska, z której nasz organizm najszybciej ją pobierze.

Nic bardziej mylnego! Rafinowane cukry proste nie dadzą organizmowi energii na długo. Poranny posiłek powinien zawierać przede wszystkim pełnoziarniste produkty zbożowe. Węglowodany pochodzące z tego typu dań uwalniają się w naszym organizmie stopniowo, zapewniając w ten sposób paliwo dla mózgu dziecka przez cały poranek.

Aby nasza pociecha cieszyła się odpowiednim stopniem koncentracji przez cały dzień, należy pamiętać o regularnym dostarczaniu pożywienia do organizmu.Optymalne przerwy pomiędzy posiłkami powinny wynosić 3-4 godziny. Dłuższe przerwy, a co za tym idzie - uczucie głodu - wiąże się z nadmierną drażliwością, która ma negatywny wpływ na koncentrację dziecka.

Zadbaj o dobre "paliwo"

Oprócz odpowiedniej częstotliwości przyjmowania posiłków równie ważnym elementem zdrowego odżywiania się jest jego jakość. Mózg zużywa blisko jedną czwartą energii dostarczanej organizmowi wraz z pożywieniem, dlatego to, jakich wartości odżywczych mu dostarczamy, jest niezwykle ważne.

Cennym źródłem "paliwa" dla tego organu są węglowodany złożone. Znajdziemy je w kaszach, pieczywie, makaronach, ryżu, płatkach owsianych, musli, otrębach pszennych oraz nasionach roślin strączkowych i warzyw. Szczególnie cenne są produkty zbożowe pełnoziarniste.

To właśnie węglowodany złożone powodują stopniowy wzrost stężenia glukozy we krwi, co zapewnia regularny dowóz niezbędnego "paliwa" do naszego mózgu. Inaczej jest w przypadku węglowodanów prostych. Ich źródła, czyli słodkie pieczywo, słodkie napoje oraz słodycze, mogą być spożywane jedynie w niewielkich ilościach w codziennej diecie.

Po spożyciu produktów dostarczających węglowodany proste gwałtownie wzrasta poziom glukozy we krwi, po czym równie szybko spada - poniżej normy. Te wahania powodują zaburzenia koncentracji, osłabienie wydolności psychicznej i fizycznej oraz sprzyjają nadmiernemu podjadaniu.Równie cenną substancją w pracy mózgu dziecka jest magnez.

Pierwiastek ten odgrywa kluczową rolę w przewodnictwie nerwowym, kurczliwości mięśni i procesie termoregulacji. Jego najlepszym źródłem są produkty spożywcze, takie jak: kakao, nasiona słonecznika, migdały, kasza gryczana, biała fasola, orzechy laskowe czy płatki owsiane. Warto włączyć je do diety naszych pociech, by mieć pewność, że dziennie zapotrzebowanie na magnez zostanie zaspokojone.

Niezastąpione omega-3

Dieta dziecka borykającego się z problemami związanymi z koncentracją powinna być uzupełniona również o dobroczynne kwasy tłuszczowe. Są one niezbędne dla dzieci i młodzieży, zwłaszcza w okresie szybkiego wzrostu i rozwoju mózgu.

Kwasy omega-3 przyczyniają się do rozwoju zdolności poznawczych, lepszego zapamiętywania oraz poprawiają predyspozycje językowe. Bardzo dobrym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 są ryby morskie, takie jak łosoś i halibut, oraz produkty roślinne, czyli oleje (olej lniany, rzepakowy, oliwa z oliwek), orzechy, migdały, siemię lniane, awokado oraz pestki dyni.

Jeśli chce- my dostarczyć odpowiednią ilość cennych substancji, sięgajmy po ryby dwa razy w tygodniu i każdego dnia spożywajmy dwie porcje tłuszczów roślinnych. Porcję tłuszczów stanowi taka ilość, która zmieści się w łyżce stołowej.

Sam tłuszcz, zwłaszcza roślinny, jest ważny w diecie dziecka i 30-35 proc. wartości energetycznej dziennego jadłospisu powinno pochodzić właśnie z niego. Tłuszcze pełnią wiele istotnych funkcji. Jedną z ważniejszych jest udział we wchłanianiu witamin A, D, E i K, które rozpuszczają się tylko w nich.

Wpływ żelaza na z problemy z koncentracją problemy z koncentracja a odżywianie dziecka ciasteczka literki

Istnieją jeszcze inne cenne składniki naszej diety, bez których mogą pojawić się problemy z koncentracją. Są one związane z opóźnieniem przesyłania wiadomości "do" i "z" mózgu przez neurotransmitery (neuroprzekaźniki, czyli substancje chemiczne niezbędne do przesyłania sygnałów między komórkami nerwowymi; bez nich niemożliwe byłoby myślenie, kojarzenie czy przyswajanie wiedzy).

Dzięki temu, że dostarczamy organizmowi witaminy i składniki mineralne, neuroprzekaźniki szybciej przesyłają sygnały, co pozwala efektywniej się uczyć i zapamiętywać. Każdego dnia należy dostarczyć organizmowi żelazo. To składnik hemoglobiny, transportującej tlen, niezbędny do życia mózgu i innych organów.

Gdy w diecie dziecka brakuje żelaza, może dojść do anemii. Wtedy pojawia się niedotlenienie komórek organizmu (w tym neuronów), prowadzące do zmniejszenia sprawności fizycznej i umysłowej, osłabienia koncentracji oraz problemów z pamięcią. Zapotrzebowanie na żelazo zależy od wieku, płci, stanu fizjologicznego i aktywności fizycznej.

Zalecane dzienne spożycie dla chłopców wynosi 12 mg/d, a dla dziewcząt 15 mg/d. Różnica ta wynika z fizjologii obu płci. Najcenniejszymi źródłami tego składnika mineralnego są produkty zwierzęce. To w nich żelazo występuje w formie najlepiej przyswajalnej przez ludzki organizm.

Żelazo ze źródeł roślinnych, czyli tzw. niehemowe, wchłania się znacznie gorzej. Jego przyswajanie możemy polepszyć, dodając do posiłku źródła witaminy C, np. czarną porzeczkę, paprykę, cytrusy, kiwi, truskawki. Produktami pochodzenia roślinnego charakteryzującymi się dużą zawartością żelaza są: suche nasiona roślin strączkowych, natka pietruszki, kakao, orzechy, brokuły i szpinak.

Dieta pełna antyoksydantów

Ważną rolę w sprawnej pracy mózgu grają także antyoksydanty (przeciwutleniacze). Neutralizują one wolne rodniki, negatywnie wpływające na zdrowe komórki ciała, także nerwowe. Ich źródła, np. jagody i borówki, chronią mózg przed szkodliwym działaniem utleniającym, co wiąże się z mniejszą zachorowalnością na choroby układu nerwowego.Ponadto liczne doświadczenia wykazały, iż zdolność zapamiętywania i uczenia się znacznie wzrosły, gdy do diety włączono źródła antyoksydantów.

Koncentrację poprawią także: kwas foliowy, który wspomaga produkcję substancji odpowiedzialnych za przekazywanie impulsów; inne witaminy z grupy B, mające ogromny wpływ na poprawne funkcjonowanie układu nerwowego; oraz lecytyna, która bierze udział w produkcji jednego z neuroprzekaźników i dzięki temu pozytywnie wpływa na pamięć oraz zapobiega pojawieniu się choroby Alzheimera.

Przy tworzeniu prawidłowej diety naszego dziecka powinniśmy pamiętać również o odpowiednim nawodnieniu organizmu. Nawet najmniejsze odwodnienie może przyczynić się do obniżenia efektywności pracy mózgu. Bez wątpienia najlepszym sposobem na właściwe nawodnienie organizmu jest picie wody.

Katarzyna Zadka, dietetyk programu edukacyjnego "Żyj smacznie i zdrowo"

Pozostałe porady

Gość na gapę - wszawica głowowa

Zdrowie i odżywianie

Problem może dotyczyć każdego, zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe. Wszawica dość często kojarzy się z biedą i z brakiem higieny. Tymczasem wszy łapią także dzieci z dobrze sytuowanych rodzin.

Czytaj dalej
Sałatka fit z kiełkami słonecznika i serem

Zdrowie i odżywianie

Żeby przygotować sałatkę fit z kiełkami słonecznika, będziesz potrzebować: 100 g sera Lazur Srebrzysty w zalewie z suszonymi pomidorami, 50 g rukoli, 50 g kiełków słonecznika, 10-12 pomidorków koktajlowych.

Czytaj dalej
Tartaletki z figami

Zdrowie i odżywianie

Potrzebujesz 60 minut + chłodzenie ciasta, żeby przygotować tartaletki z figami i serem Lazur Błękitny.

Czytaj dalej

Polecane produkty

OptiMusss

Zdrowa Kropla Przyjemności! OptiMusss to nowoczesne preparaty musujące zawierające soki owocowe: pomarańczowy, brzoskwiniowy i cytrynowy. Preparaty OptiMusss nie zawierają cukru i mogą być stosowane przez diabetyków. Czytaj dalej

Magazyn dziecko - najlepsza inwestycja

JESIEŃ | 2016

W najnowszym wydaniu naszego kwartalnika znajdziecie wiele praktycznych porad oraz przegląd nowości z rynku parentingowego!

Tylko 6,90 zł

Poradnik

Biegaj z wózkiem!

Podróże i wyprawy

Pojawienie się na świecie dziecka, jak wielu uważa, wywraca rodzicom świat ... Czytaj dalej
Bolesne mleczaki – pomóż dziecku przetrwać ząbkowanie

Zdrowie i odżywianie

Pierwszy ząb pojawia się między 6. a 7. miesiącem życia dziecka. Cały proces ... Czytaj dalej
Zobacz wszystkie