Newsletter

Jeśli chcesz być na bieżąco z nowościami na stronie dodaj swój e-mail:

Poradnik - Uczeń - Rozwój i edukacja

Nauka pisania a zabawy plastyczne

Rozwój i edukacja

Nauka pisania zaczyna się w momencie… gdy twoje dziecko bierze kredkę do ręki i zaczyna bazgrać po papierze. Jednak zanim napisze litery, przed nim dość długa droga. Pamiętaj, że przygotowanie do pisania odgrywa równie ważną rolę, co samo pisanie. Przygotowując dziecko do pisania, wyposażasz je w liczne umiejętności.

Chcąc wyrobić w dziecku gotowość do nauki pisania, skup się przede wszystkim na:

  • Rozwijaniu sprawności psychoruchowej,

  • Rozwijaniu sprawności manualnej (poprzez prace plastyczne).

Na zapoznawanie z zapisem liter i pierwsze próby pisania jeszcze przyjdzie czas. Niewielu rodziców wie, że przygotowanie do umiejętności pisania to nie tylko wypracowane mięśnie dłoni, wręcz przeciwnie - mięśnie dłoni wzmacniamy jako ostatnie - podkreśla Ewa Gąsienica-Brożyńska, nauczyciel edukacji elementarnej Monetssori, socjolog. - Zaczynamy bowiem od mocnych mięśni brzucha i mięśni podtrzymujących kręgosłup: tak żeby dziecko prosto i bez podparcia siedziało.

Do tego służą wszystkie zabawy sportowe. Kolejna ważna partia mięśni potrzebnych do pisania to mięśnie całego ramienia: sprawny ruch w barku, w łokciu i nadgarstku. Świetnie sprawdza się tu mycie okien (mama z jednej strony szyby, dziecko z drugiej i podąża za ruchami mamy), rzucanie piłką, pajacyki, wspinanie się, taniec z wstążką czy chusteczką.

techniki plastyczne

Rozwijanie sprawności psychoruchowej

Ogólny rozwój ruchowy dziecka obejmuje wiele funkcji. Przygotowując szkraba do nauki pisania, skup się na:

  • Rozwijaniu orientacji w przestrzeni i rozpoznawaniu kierunków,

  • Rozwijaniu pamięci ruchowej,

  • Usprawnianiu obydwu rąk,

  • Usprawnianiu koordynacji wzrokowo-ruchowej.

Mogłoby się wydawać, że zdobywanie powyższych umiejętności ma niewiele wspólnego z nauką pisania. A jednak… - Najważniejsze jest, aby dziecko opanowało tak zwaną motorykę dużą, czyli duże ruchy naszego ciała - mówi Marta Bączkowska, nauczyciel edukacji przedszkolnej, certyfikowany terapeuta integracji sensorycznej.

- Aby je doskonalić, należy pozwolić dziecku ruszać się: chodzić, jeździć na rowerze, na hulajnodze, wspinać się na drabinki, biegać, skakać.

Bardzo ważna jest też samodzielność w jedzeniu, ubieraniu się, myciu. Aktywność ruchowa stwarza okazję do nabywania wielu sprawności.

Choć będąc rodzicem, możesz nie zauważać związku pomiędzy tymi umiejętnościami a pisaniem, jest to niezwykle ważne w późniejszym rozróżnianiu i kreśleniu liter. Dziecko najlepiej uczy się nie podczas siedzenia przy stoliku, a w przestrzeni, w której porusza się i przemieszcza.

- Dziecko wybiegane, wyskakane, sprawnie rzucające i kopiące piłkę, będzie dużo lepiej przygotowane do nauki pisania, niż dziecko przesiadujące godzinami przy biurku, a co gorsza, ćwiczące motorykę małą myszką komputerową! - podkreśla E. Gąsienica-Brożyńska.

Rozwijając sprawność psychoruchową dziecka, wypróbuj kilka ćwiczeń.

Rozwijanie orientacji przestrzennej i rozpoznawanie kierunków

  • Spostrzeganie zależności położenia - umieszczanie przedmiotów w szeregu, w różnych położeniach (bliżej, dalej, przed, za, nad, pod, z przodu, z tyłu, w górze, na dole).

  • Ćwiczenia równowagi - przechodzenie przez wąską powierzchnię (chodzenie po wąskich murkach, krawężnikach, po rozłożonej na podłodze skakance).

  • Ćwiczenia w poznawaniu schematu ciała - skłony w bok, skręty.

  • Chody kombinowane - chodzenie linią zygzakowatą oraz spiralą (coraz większe kręgi w określonym kierunku).

  • Bieg slalomem z omijaniem rozstawionych słupków lub chorągiewek.

  • Chodzenie i bieg slalomem w ósemkę.

  • Chodzenie tyłem.

  • Zabawa w chowanego.

Rozwijanie pamięci ruchowej

  • Zagadki ruchowe - "rysowanie" dłonią lub palcami w powietrzu, połączone z elementem zgadywania przez inne dzieci lub osoby nakreślonego przedmiotu.

  • Imitowanie ruchem różnych czynności.

Usprawnianie obydwu rąk

  • Wszelkie czynności samoobsługowe,

  • Zabawy ruchowe z piłką - rzucanie (w przód i do góry), chwytanie, toczenie piłkami różnej wielkości, na zmianę obiema rękami.

  • Rysowanie w powietrzu jednocześnie obiema rękami, np. dwóch kół, kwadratów, ślimaków, itd.

  • Zabawy masami plastycznymi: plasteliną, ciastoliną, masą solną, gliną, modeliną.
techniki manualne

Usprawnianie koordynacji wzrokowo-ruchowej

  • Metody zabawowo - naśladowcze.

Wyczuwanie kierunku, a także rytmu i tempa w trakcie ruchu ma umożliwić dziecku późniejsze przekładanie ruchu na papier, czyli na kształty graficzne. Innymi słowy, chcąc przygotować dziecko do nauki pisania, ćwicz jego rozwój ruchowy.

Rozwijanie sprawności manualnej

Rozwijanie sprawności manualnej jest absolutnie konieczne, jeśli twoje dziecko ma podjąć w przyszłości naukę pisania. Poprzednie ćwiczenia, mające na celu rozwijanie sprawności psychoruchowej, powinny stanowić bazę dla pracy ręki. -

Rozwój funkcji motorycznych, a taką jest umiejętność pisania, przebiega od motoryki dużej do małej - podkreśla M. Bączkowska.

- Dopiero, gdy motoryka duża będzie dobrze rozwinięta i skoordynowana, można mówić o doskonaleniu ruchów i umiejętności bardziej precyzyjnych, czyli m.in. pisania. Będąc rodzicem, sprawność manualną dziecka możesz rozwijać przede wszystkim poprzez przeróżne prace plastyczne.

  • Techniki przestrzenne

  • Techniki płaskie

  • Zabawy ruchowo-graficzne

  • Zabawy graficzne.

Zabawy manualne mają na celu angażowanie całej ręki dziecka, ale w szczególności ćwiczenie drobnych ruchów palców. - Wszelkie zabawy plastyczne wspaniale rozwijają koordynację wzrokowo-ruchową - mówi Edyta Jurys, nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej, logopeda. Każdy rodzic może proponować swojemu maluchowi przeróżne prace plastyczne. Wybór jest ogromny, a większość dzieci w wieku przedszkolnym bardzo je lubi.

Techniki przestrzenne

- mają w sobie element konstrukcji i w głównej mierze dotyczą składania całości z części i łączenia elementów. Konstruowanie angażuje obie dłonie, jest więc szczególnie ważne również u dzieci wykazujących cechy leworęczności. Marlena Nowacka, nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej, proponuje wykonywanie następujących ćwiczeń i zabaw:

  • Składanie w całość pociętych obrazków z ulubionych czasopism dziecka lub kartek pocztowych,

  • Układanie puzzli,

  • Układanie z różnych figur geometrycznych (obrazki figur rozcinamy na dwie części, zadaniem dziecka jest złożenie z nich całej figury i jej nazwanie),

  • Wykonywanie mozaik i wzorów z prostych figur geometrycznych,

  • Dobieranie obrazków i tematów, np. dobieranie par jednakowych zwierząt, figur geometrycznych, łączenie elementów związanych ze sobą, np. but - noga, kwiat - wazon,

  • Tworzenie liter z plasteliny, zwłaszcza tych, które dziecko myli,

  • Gra "memo",

  • Domino obrazkowe,

  • Szukanie szczegółów na obrazku, np. szukanie wszystkich motyli, kwiatków, itp., liczenie ich,

  • Zabawy typu "znikające zabawki" (układamy 4-5 zabawek na stole, dziecko zamyka oczy, rodzic chowa zabawkę lub zmienia jej położenie i prosi dziecko o wskazanie, co zniknęło lub co się zmieniło).

Techniki płaskie

  • W obrębie technik płaskich znajdziemy wszystkie te prace i czynności plastyczne, które dziecko wykonuje najczęściej: Rysowanie (patykiem po piasku, kredą na tablicy i na asfalcie, palcami w piasku).

  • Malowanie (jednocześnie obiema rękami na dużym arkuszu, palcami, zamalowywanie dużych powierzchni kartki i powierzchni konturów).

  • Wydzieranie (łatwych kształtów, kawałków papieru, tworzenie kompozycji i wyklejanie).

  • Stemplowanie (tworzenie kompozycji, np. szlaczków, ale też postaci człowieka, przedmiotów)

  • Wyszywanie (korzystanie z gotowych szablonów z dziurkami, przez które należy przetykać sznurówkę).

Zabawy ruchowo-graficzne

Zabawy i ćwiczenia ruchowe mają wytwarzać ruchowe wyobrażenia kształtów graficznych. Świetną propozycją dla dziecka są zagadki ruchowe, które po rozwiązaniu, przenosimy na papier.

Zabawy graficzne

- stanowią dopiero końcowy etap ćwiczeń, możliwych tylko w oparciu o wcześniejsze przygotowanie. Polegają m.in. na rysowaniu od strony lewej do prawej oraz rysowaniu w określonej przestrzeni, np. rysowanie planu pokoju.

Ćwiczenia chwytu pęsetowego

Chwyt pęsetowy jest konieczny do chwytu pisarskiego. Czteroletnie dzieci powinny umieć prawidłowo trzymać kredkę i nożyczki, ale wiele z nich nadal ma z tym trudności. Rodzic może jak najwcześniej rozpocząć ćwiczenia, aby nie utrwalać niewłaściwych nawyków:

  • Wrzucanie monet do skarbonki.

  • Rozdzielanie wymieszanych ze sobą dwóch rodzajów ziaren, np. fasoli i grochu lub kaszy i grochu.

  • Przeplatanie - m.in. sznurówek przez otwory w butach lub w gotowych szablonach.

  • Nawlekanie korali na żyłkę lub sznurek.

  • Wydzieranie, np. kawałków papieru lub gazet. Wiele przydatnych ćwiczeń, usprawniających chwyt pęsetowych proponuje również M. Bączkowska:

  • Przekładanie kamyków z miski do miski przy pomocy szczypców do ogórków, pęsety,

  • Wrzucanie spinaczy do puszki (w denku zrobić wąskie nacięcie),

  • Składanie orgiami,

  • Nawijanie wełny na motek,

  • Zabawy paluszkowe (Tu sroczka…, Idzie czapla po desce, itp.),

  • Wieszanie prania - przypinanie klamerkami,

  • Gra na pianinie lub naśladowanie gry,

  • Wykonywanie kuleczek z krepiny,

  • Odkręcanie butelek, słoiczków.

Od początku warto jest zwrócić uwagę na sposób, w jaki dziecko trzyma kredkę. - Tutaj wykorzystujemy kredki i ołówki o trójkątnym kształcie lub na tradycyjne zakładamy nakładki, które wymuszą poprawny chwyt - podpowiada p. Edyta Jurys.

Przygotowując dziecko do nauki pisania, nie możemy zapominać, żeby wszelkie ćwiczenia przeprowadzać w formie zabawy. Zabawa to dla dzieci najskuteczniejsza zachęta do nauki. 1 Unikajmy mówienia w stylu "A teraz będziemy ćwiczyć paluszki", "Nie pójdziemy na spacer, dopóki nie wykonasz tego zadania".

Zrażając szkraba do pracy, możemy wyrządzić mu dużo szkody. - Każdy rodzic powinien pamiętać o tym, że ćwiczenia przyniosą rezultat wtedy, gdy będą dla dziecka formą zabawy, a sam rodzic będzie w tych zabawach i ćwiczeniach aktywnie uczestniczyć - podkreśla M. Nowacka.

Anna Chmielewska

Pozostałe porady

Szukamy wiosny!

Rozwój i edukacja

Wszyscy tęsknimy za cieplejszymi i dłuższymi dniami. I oto wiosna zbliża się do nas wielkimi krokami. To dobry czas na aktywność poza domem. Poszukajcie razem z dziećmi jej śladów! Na pewno zostawiła je w ogrodzie, w parku, w lesie!

Czytaj dalej
Wspieramy umiejętność pisania u najmłodszego ucznia

Rozwój i edukacja

Bez względu na to, czy do szkoły idą sześcio- czy siedmiolatki, każdy mały uczeń powinien osiągnąć dojrzałość szkolną. Jest to taki poziom rozwoju (zarówno fizycznego, psychicznego, jak i społecznego), który czyni dziecko gotowym do nauki. Należy do tego gotowość do nauki pisania.

Czytaj dalej
Mały poliglota. Dziecko a nauka języka obcego

Rozwój i edukacja

Znajomość języków obcych niesie ze sobą same korzyści. Łatwiej znaleźć pracę, odnaleźć się na zagranicznej wycieczce i czerpać informacje, których brakuje na polskojęzycznych stronach internetowych. Kiedy nauka języków powinna się rozpocząć i co tak naprawdę jest ważne, kiedy dziecko ma się ich uczyć?

Czytaj dalej

Polecane produkty

OptiMusss

Zdrowa Kropla Przyjemności! OptiMusss to nowoczesne preparaty musujące zawierające soki owocowe: pomarańczowy, brzoskwiniowy i cytrynowy. Preparaty OptiMusss nie zawierają cukru i mogą być stosowane przez diabetyków. Czytaj dalej

Magazyn dziecko - najlepsza inwestycja

WIOSNA | 2017

W najnowszym wydaniu naszego kwartalnika znajdziecie wiele praktycznych porad oraz przegląd nowości z rynku parentingowego!

Tylko 6,90 zł

Poradnik

Szukamy wiosny!

Rozwój i edukacja

Wszyscy tęsknimy za cieplejszymi i dłuższymi dniami. I oto wiosna zbliża się ... Czytaj dalej
Gadżeciarz wychodzi na słońce

Sport i wypoczynek

Rodzice dzieci dorastających w czasach ogólnodostępnego internetu, smartfonów ... Czytaj dalej
Zobacz wszystkie