Newsletter

Jeśli chcesz być na bieżąco z nowościami na stronie dodaj swój e-mail:

Ekspert radzi - Pediatra

Probiotyki, prebiotyki, synbiotyki

Bernadetta Kowalska Pediatra

Czym się różnią i w które rzeczywiście warto inwestować? Czy można je stosować od małego? Jak się odżywiać, by wspomagać namnażanie dobrych bakterii? Czy rodzaj porodu ma wpływ na nasz mikrobiom?

W organizmie człowieka, szczególnie w jelitach, żyje kilkaset gatunków mikroorganizmów. Są wśród nich bakterie chorobotwórcze, jak również tzw. „dobre” bakterie probiotyczne.

Zdjęcie: Fotolia

PROBIOTYKI

To określone drobnoustroje, które podane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie człowieka. Do probiotyków zaliczamy bakterie z rodzaju Lactobacillus, Bifidobacterium oraz drożdże Saccharomyces boulardii. Uważa się, że probiotyki zapobiegają rozwojowi drobnoustrojów chorobotwórczych, hamują przyleganie patogenów do ściany jelit, wydzielają substancje przeciwbakteryjne, stymulują odpowiedź immunologiczną oraz eliminują toksyny.

PREBIOTYKI I SYNBIOTYKI

Aby bakterie probiotyczne mogły bytować w jelitach, potrzebują prebiotyków, czyli niepodlegających trawieniu składników pokarmowych, które selektywnie stymulują wzrost i aktywność określonych szczepów bakteryjnych w jelicie grubym. Ponadto prebiotyki powodują obniżenie pH w jelicie, co sprzyja wchłanianiu wapnia i innych składników mineralnych, zwiększając liczbę krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, dostarczających energię dla kolonocytów (komórek nabłonka jelita grubego). Naturalnym źródłem prebiotyków, poza pokarmem matki, są: cebula, szparagi, karczochy, banany, czosnek oraz cykoria. Preparaty zawierające w składzie probiotyki i prebiotyki to synbiotyki.

MIKROFLORA DZIECKA I JEJ KSZTAŁTOWANIE

Przewód pokarmowy noworodka, który w życiu płodowym pozostaje sterylny, jest zasiedlany bakteriami pochodzącymi od matki (ze skóry czy dróg rodnych) lub ze środowiska zewnętrznego (szpital, dom). Kolonizacja i kształtowanie flory bakteryjnej małego człowieka zależy od rodzaju mikroorganizmów znajdujących się w danej populacji, na który wpływają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe: dieta, styl życia, położenie geograficzne.

W okresie noworodkowym optymalny rozwój mikroflory jest warunkowany naturalnym porodem oraz pokarmem matki. W trakcie porodu naturalnego dochodzi do kontaktu noworodka z mikroflorą matki, którego pozbawiony jest noworodek urodzony przez cięcie cesarskie. Stwierdzono, że u dzieci urodzonych przez cięcie cesarskie dochodzi do opóźnienia w fizjologicznej kolonizacji przewodu pokarmowego i mniejszego zróżnicowania mikroflory. Dane epidemiologiczne wskazują również, że poród przez cięcie cesarskie stanowi ryzyko rozwoju w późniejszym życiu alergii pokarmowej i astmy.

POKARM I JEGO WPŁYW

Zdjęcie: Fotolia

Mikroflora dzieci karmionych naturalnie i mieszankami sztucznymi znacznie się od siebie różni. U dzieci karmionych piersią stwierdza się obecność Bifidobacterium, którego rozwój w jelicie dziecka wspierają oligosacharydy zawarte w pokarmie kobiecym. Dlatego też mieszanki mleka modyfikowanego wzbogaca się oligosacharydami stymulującymi wzrost Bifidobacterium. Rozwój mikrobioty jelitowej trwa do ok. 2. r.ż. W tym wieku mikroflora dziecka przypomina składem mikroflorę osoby dorosłej.

Bakterie zasiedlające przewód pokarmowy noworodka wpływają na dojrzewanie układu odpornościowego i odpowiadają za aktywację procesów regulujących odpowiedź immunologiczną na alergeny. Probiotyki, podawane w okresie kształtowania flory jelit to jest w pierwszych 2 latach życia, wspomagają rozwój mechanizmów antyalergicznych, ale ich działanie może być odmienne w różnych populacjach. Dlatego też należy stosować te szczepy probiotyczne, które mają potwierdzoną skuteczność w danej populacji, w której będą stosowane. W Polsce takie badania posiadają szczepy naturalnie występujące w populacji polskiej: Lactobacillus casei ŁOCK 0900, Lactobacillus casei ŁOCK 0908 i Lactobacillus paracasei ŁOCK 0919, które podawane dzieciom do 2. r.ż. w dwuletniej obserwacji korzystnie wpływają na przebieg kliniczny AZS i rozwój tolerancji na białka mleka krowiego.

Na rynku dostępnych jest szereg preparatów probiotycznych, które różnią się miedzy sobą jakością, jak również ilością zawartych w jednostce kolonii bakterii. Zwyczajowo, ale nie wynika to z danych naukowych, dawki stosowane w poszczególnych produktach i badaniach wahają się od 106 do 109 jednostek tworzących kolonie (ang.: colony forming units, CFU).

Probiotyki powszechnie uważane są za bezpieczne, można je stosować u osób bez poważnych zaburzeń układu odpornościowego. Nie należy ich stosować u pacjentów z niedoborem odporności, ciężko chorych w stanie krytycznym, leczonych na oddziałach intensywnej opieki medycznej.















            

Zobacz też:

Pozostałe pytania

Słowniczek zimowego (nie) chorowania cz. I

Lek. med. Dorota Moroz - Ładniak Pediatra

Poznaj hasła z naszego słowniczka i dowiedz się, bezpośrednio od lekarza pediatry, czym są choroby i infekcje dręczące nas zimą, jak je leczyć, unikać nawrotów, jak chronić rodzinę. Zapewniamy, że do tych stron zechcesz wracać wielokrotnie.

Czytaj dalej
Kalendarium wirusów, czyli kiedy i jak chronić dziecko

Alicja Karney Pediatra

Zakatarzone i kaszlące dzieci masowo pojawiają się w przychodniach od początku jesieni aż do późnej zimy. Jednak infekcje dróg oddechowych nie pojawiają się tylko w tym okresie. Wirusy dzielą się na te aktywne wyłącznie, gdy za oknem panuje niska temperatura, oraz na te, które aktywność zachowują przez cały rok. Jak wygląda kalendarium wirusów oraz kiedy i jak chronić dziecko przed infekcjami wyjaśnia ekspert programu „Zdrowa ONA” dr Alicja Karney, pediatra.

Czytaj dalej
Zdrowe trio: probiotyk, prebiotyk i synbiotyk

Grzegorz Wasążnik Pediatra

Słowo "probiotyk" budzi powszechny entuzjazm większości rodziców. Głównie dlatego, że kojarzy się z tym, co zdrowe i naturalne. W przypadku prebiotyków i synbiotyków skojarzenia nie są już tak oczywiste. Czym są i co je różni? Co łączy alergie i probiotyki? Wyjaśnia pediatra, Grzegorz Wasążnik.

Czytaj dalej
Siatki centylowe, jak mierzyć dziecko?

Grzegorz Wasążnik Pediatra

Kiedyś wszyscy wokół pytali rodziców, ile waży maluszek i ile ma centymetrów. Teraz coraz częściej mogą oni usłyszeć: "W którym jest centylu?".

Czytaj dalej

Zadaj pytanie

Masz pytanie, ale nie znalazłeś odpowiedzi? Zadaj je jednemu z naszych ekspertów.

Nasi Eksperci

Magazyn dziecko - najlepsza inwestycja