Ekspert radzi - Ekspert branżowy

Dlaczego nie należy lekceważyć dbania o zęby mleczne

Kamila Wasiluk Ekspert branżowy

Wady wymowy, zahamowanie wzrostu kości oraz niepotrzebny ból - to tylko niektóre z nieprzyjemnych następstw braku odpowiedniej opieki nad mleczakami malucha. Część rodziców błędnie sądzi, że nie warto przejmować się zębami mlecznymi, skoro i tak wypadną. Ortodonta Kamila Wasiluk z warszawskiego Centrum Medycyny Nowoczesnej Triclinium, autorka bloga Mama Ortodonta, przestrzega przed takim podejściem. Przedwczesna utrata zębów mlecznych, czyli na 3-4 lata przed terminem ich fizjologicznego wypadnięcia, prowadzi do przykrych konsekwencji w dorosłym życiu - stłoczeń zębowych czy różnego rodzaju wad zgryzu.

Zęby mleczne mają specyficzną budowę i są bardzo podatne na próchnice. Ich przedwczesne wypadanie jest najczęściej spowodowane zaawansowaną próchnicą bądź urazami mechanicznymi. - Jeśli mleczaki zaczynają się psuć, szybko dochodzi do zapaleń miazgi, a wtedy łatwo o stany zapalne z powikłaniami okolic tkanek okołowierzchołkowych czy ropnie - tłumaczy dr Kamila Wasiluk. Dodatkowo zaznacza, że w takich przypadkach często nie da się przeprowadzić leczenia kanałowego. - Pozostaje jedynie ekstrakcja, czyli usunięcie zęba. Już cały ten proces bólowo-zabiegowy naraża malucha na wiele nieprzyjemności i warto go przed nim uchronić.

Przyczyny utraty mleczaków

Do utraty zęba mlecznego najczęściej dochodzi przez próchnicę wczesnego wieku dziecięcego. Schorzenie to może występować pod różnymi postaciami. Niewłaściwy sposób karmienia niemowlaka może doprowadzić do pojawienia się próchnicy butelkowej. Jeśli maluch zasypia z butelką w buzi, bądź po wybudzeniu w nocy podaje się mu modyfikowane mleko czy słodkie herbatki, to w trakcie snu rozwijają się w jego buzi bakterie z rodziny streptokoków. To właśnie one przyczyniają się do powstania tej odmiany schorzenia.

U starszych, dwu- i trzyletnich dzieci, występuje z kolei próchnica okrężna. Jest to tzw. wczesna postać choroby próchnicowej o ostrym przebiegu. Najpierw zaczyna atakować zęby przednie, najczęściej w szczęce i symetrycznie po obu stronach, a później prowadzi do powikłań ze strony miazgi. Ząb ze zniszczoną koroną nie nadaje się do leczenia kanałowego i musi zostać usunięty. Pozostawienie zęba mlecznego tak mocno zniszczonego próchnicą jest niebezpieczne, bo stanowi ono ognisko zapalne w jamie ustnej dziecka.

Drugą, bardzo częstą przyczyną utraty zęba mlecznego, są urazy w dzieciństwie. Nierzadko podczas upadku dziecku wypadają zęby. - Jednym z głównych powodów jest to, że budowa siekaczy mlecznych jest zupełnie inna niż siekaczy stałych. Są one mniejsze, mają krótkie korzenie, a kości szczęk mają budowę bardziej gąbczastą - wyjaśnia ortodonta Triclinium. Podkreśla również, że w pewnych okresach wiekowych dzieci są bardziej narażone na urazy. - Pierwszy i drugi rok życia to czas, kiedy dopiero uczą się chodzić, jednak im starsze dziecko, tym częstotliwość urazów wzrasta. Później, w wieku od czterech do sześciu lat, pojawiają się kolejne aktywności: gra w piłkę, bieganie, wspinanie się. O utratę zęba więc nietrudno.

Konsekwencje przedwczesnej utraty zębów mlecznych

Do przedwczesnej utraty zębów mlecznych u dzieci niejednokrotnie nie przywiązuje się wielkiej wagi. Jednak korzenie usuwanego mleczaka najczęściej nie są jeszcze całkowicie zresorbowane, a zawiązek zęba stałego wciąż pozostaje w początkowym stadium rozwoju. Wiąże się to z kilkoma dość poważnymi następstwami.

Wszystko zależy od liczby utraconych zębów mlecznych, ich umiejscowienia w szczęce, a także od tego, ile jeszcze zostało czasu do wyrżnięcia się zęba stałego. Jeśli są to trzy lub cztery lata, tym bardziej jest prawdopodobne, że dojdzie do opóźnienia lub uniemożliwienia wyrośnięcia zęba stałego. - Utrudni mu to twarda i zbita tkanka kostna, powstała nad zawiązkiem zęba. Z sytuacją odwrotną mamy do czynienia, kiedy czas do przypuszczalnego pojawienia się uzębienia stałego jest dość krótki. Wtedy wyrżnięcie zęba stałego zwykle następuje wcześniej, niż nastąpiłoby to naturalnie - dodaje ekspertka.

Przedwczesna utrata zębów mlecznych może powodować również zahamowanie wzrostu kości wyrostków zębodołowych. Dziecko, które nie ma zębów, również nie gryzie, a siły wytwarzane podczas tej czynności nie przenoszą się na kości ani mięśnie, co nie sprzyja ich prawidłowemu rozwojowi.

Do jeszcze innych konsekwencji prowadzi utrata dwóch mleczaków po jednej stronie, np. czwórki i piątki. Przy tak rozległych brakach zębów nie działają prawidłowo siły okluzyjne między zębami, które modelują i kierują wzrostem wyrostka zębodołowego. Tym samym przyrost jest nierównomierny i wyraża się w pionowym nawarstwieniu kości tam, gdzie nie ma zębów.

- Przedwczesna utrata zęba trzonowego, czyli piątki mlecznej, zawsze skutkuje domezjalnym (czyli doprzednim) przemieszczeniem się szóstki stałej. To powszechny problem, który powoduje skrócenie łuku zębowego - objaśnia dr Kamila Wasiluk. Jednocześnie dodaje, co dzieje się w konsekwencji tego zjawiska. - Może brakować miejsca dla segmentu kłowo-przedtrzonowcowego: trójki, czwórki i piątki stałej. Dochodzi więc do stłoczeń zębowych, co szczególnie nieestetycznie wygląda, gdy mamy brak miejsca na kieł i wyrasta on poza łukiem zębowym lub wcale, gdyż z braku miejsca zostanie zatrzymany w kości.

Przedwczesna utrata zębów siecznych i kłów mlecznych, czyli przednich zębów górnych, sprzyja słabemu rozwojowi kości szczęk, a wtedy może dochodzić do wad zgryzu. Przykładowo, jeśli szczęka jest niedorozwinięta w stosunku do żuchwy, w przednim odcinku powstanie zgryz krzyżowy przedni (dolne przednie ząbki będą zachodzić na górne).

Kłopoty z mową mogą pojawić się u dzieci z dużymi brakami zębów mlecznych, szczególnie siekaczy przednich. Takie braki nie sprzyjają prawidłowemu układaniu języka na podniebieniu, co za tym idzie, pojawia się możliwość seplenienia międzyzębowego. Z reguły wymaga to 1-2 letniej terapii logopedycznej.

Braki zębowe i wady wymowy oprócz wpływu na zdrowie będą miały też psychologiczny aspekt: dziecko z powodu wyglądu może mieć niskie poczucie wartości, być skryte lub nieśmiałe.

- Naprawdę warto szczególnie dbać o zęby mleczne pociech - podsumowuje specjalistka z Centrum Medycyny Nowoczesnej Triclinium. - Higiena jamy ustnej ma takie samo znaczenie na każdym etapie życia.

 

 

Kamila Wasiluk

Lekarz stomatolog, ortodonta.
Współwłaścicielka warszawskiego Centrum Medycyny Nowoczesnej Triclinium, w którym prowadzi swoją praktykę lekarską. Autorka bloga "Mama Ortodonta"
















            

Zobacz też:

Pozostałe pytania

Pierwsze stałe zęby dziecka. Czy dbasz o nie właściwie?

Anita Walczak Ekspert branżowy

Pojawienie się pierwszych zębów stałych to ważne wydarzenie w życiu dziecka. To także moment, gdy dla rodziców szczególnie istotne staje się odpowiednie zadbanie o higienę jamy ustnej swojej pociechy. Nie wszyscy dorośli wiedzą jednak, jakie są przyczyny powstawania ubytków oraz, że zęby mogą się nimi nawzajem "zarazić". Z kolei niewiedza połączona z błędami w dbaniu o zdrowie zębów skutkuje tym, że aż 83% dzieci w wieku od 8 do 12 lat miało już leczone ubytki. ¹ Co radzi ekspert, by jak najlepiej zadbać o piękny uśmiech swojej pociechy teraz i w przyszłości?

Czytaj dalej
Mamo, kup mi zabawkę! Jak postępować z agresją u dziecka?

Agnieszka Białecka - Rutkowska Ekspert branżowy

Tupanie nogami, histeryczny płacz i krzyk w odpowiedzi na odmowę kupna słodyczy czy kolejnej zabawki - brzmi znajomo? Agresywne zachowanie u dziecka może być pojedynczym epizodem. Problem pojawia się wtedy, kiedy taka postawa dominuje, a autorytet rodziców maleje do minimum. Jak temu zapobiec? Przedstawiamy porady eksperta.

Czytaj dalej
Jak przygotować dziecko do dbania o zęby podczas wakacyjnych wyjazdów bez rodziców?

Anita Walczak Ekspert branżowy

Kolonie, obozy sportowe i inne formy wyjazdów bez rodziców sprzyjają dziecięcej niezależności. Dotyczy to też wielu codziennych czynności, w tym samodzielnego dbania o higienę jamy ustnej. Aż 73%1 pytanych mam deklaruje, że wie w jaki sposób ich pociecha dba o zęby poza domem. Jednak nie zawsze można mieć pewność, że dziecko robi to prawidłowo. Dlatego warto zapewnić mu możliwie najlepsze wsparcie w tym zakresie - nie tylko na czas wakacyjnych eskapad.

Czytaj dalej
Piękna mama - beauty poradnik medycyny estetycznej

Radosław Rzepnikowski Ekspert branżowy

Przeglądasz się w lustrze i zastanawiasz się, gdzie jest ta piękna dziewczyna sprzed ciąży? Czas po porodzie, to idealny moment aby zadbać o własne ciało. Dodatkowe kilogramy, rozstępy, utrata jędrności skóry, blizny po cesarskim cięciu…martwisz się, że po ciąży Twoje ciało zmieniło się nie do poznania. Nie akceptujesz swojej sylwetki, a obcisłe stroje zostały głęboko w szafie. Mamy dla Ciebie dobrą wiadomość - śladów po ciąży można się pozbyć - skutecznie, bezinwazyjnie i bezpiecznie!

Czytaj dalej

Zadaj pytanie

Masz pytanie, ale nie znalazłeś odpowiedzi? Zadaj je jednemu z naszych ekspertów.

Nasi Eksperci

  • Kamila Wasiluk

     

    Lekarz stomatolog, ortodonta. Współwłaścicielka warszawskiego Centrum Medycyny Nowoczesnej Triclinium, w którym prowadzi swoją praktykę lekarską. Autorka bloga Mama Ortodonta
    Przemysław Gogojewicz

    Ekspert branżowy 

    Prawnik www.gogojewicz.pl, www.gogojewicz.blox.pl
    Hanna Wojciechowska

    Ekspert branżowy 

    Psychopedagog, instruktor kynoterapii, zoopsycholog, treser psów.
    Adam Marasek

    Ekspert branżowy 

    Ratownik Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego TOPR w Zakopanem.
    Anna Kuli

    Ekspert branżowy 

    Instruktorka pływania niemowląt ze szkółki Bąbelki Pływają.
  • Urszula Rogalska

    Ekspert branżowy 

    Doradca zawodowy, magistr, pedagog, terapeuta.
    Ekpert firmy EMO-FARM

    Ekspert branżowy 

    Ekpert firmy EMO-FARM
    Ewa Kamińska

    Ekspert branżowy 

    Kierownik Zakładu Farmakologii Instytutu Matki i Dziecka
    Monika Mierzejewska

    Ekspert branżowy 

    Szefowa Działu Senna Baby
    Magdalena Kordaszewska

    Ekspert branżowy 

    Ekspert w dziedzinie zabawek, prowadzi serwis www.zabawkowicz.pl zawierający porady dla kreatywnych rodziców.
  • Magdalena Szczepaniak

    Ekspert branżowy 

    Marketing Specialist Barlinek S.A.
    Piotr Rajnisz

    Ekspert branżowy 

    Właściciel sklepu internetowego e-foteliki.pl.
    Lek. med. Maria Harwat

    Ekspert branżowy 

    Internista z wieloletnim doświadczeniem zawodowym.
    Prof. Zbigniew Szybiński

    Ekspert branżowy 

    Przewodniczący Polskiej Komisji ds. Kontroli Zaburzeń z Niedoboru Jodu
    Marek Tomica

    Ekspert branżowy 

    KOH-I-NOOR Hardthmuth Polska Sp. z o.o.